18 04 2008

İNGİLİZCE-Çeviri Nasıl Yapılır?..12

VERBLESS CLAUSE

Bu tür cümleler İngilizce'de fazla kullanılmaz ve çeviri açısından önemli bir sorun oluşturmaz.
- He waited, anxious for a reply. (= he was anxious for a reply)
- She was standing, a statue of innocence. (= she was like a statue of innocence)
Örneklerde de görülebileceği gibi, yüklem taşımayan yan cümle ayrı bir cümle gibi ele alınmaktadır. Çeviri işleminin de buna göre yapılması gerekir.
İSİM (=NOUN) VE UYGUN "ARTICLE" SEÇİMİ
1. Tanım: "a(n)" ve "the"
"Article" seçimi çeviri işlemlerinde çoğu zaman bir sorun haline gelmektedir. "A(n)" (=Indefinite article) ve "the" (=Definite article) isimlerle birlikte kullanılırlar.
Bu iki kelimenin nasıl ve ne durumlarda kullanıldıklarına geçmeden önce, isim yapılarını incelemek yararlı olabilir.
2. Sayılabilir ve sayılamayan isim
İsim, sayılabilen ve sayılamayan olarak sınıflandırılabilir:
Sayılabilen (=countable) isim
a) Tekil (=singular)
cat, leaf, man, person, iron (= ütü)
b) Çoğul (=plural)
cats, leaves, men, people/persons, irons
Sayılamayan (=uncountable) isim
a) Somut (=concrete)
water, oil, sugar, iron (= demir)
b) Soyut (=abstract)
happiness, wealth, boredom
3. Kullanım alanları
"A(n)" sadece sayılabilen tekil isimler ile kullanılır. Kendisini takip eden isim sesli bir harf (a, e, i, o, u) ile telaffuz edilerek (yazılarak değil) başlarsa, "an" kullanılır.
an apple, an eagle, an iron, an orange, an umbrella
fakat
a university student
(u harfi "yu" olarak telaffuz edilmekte)
an hour
(sessiz olan h harfi telaffuz edilmemekte; {h}our)
"The" bütün isimlerle birlikte kullanılabilir. Bir ismin her zaman bir "article" alması gerekli ya da mümkün değildir.
4. "A(n)" : Kullanıldığı yerler
4.1. Bilinmeyen ve önceden belirginleştirilmemiş
Herhangi biri, hangisi olduğu farketmez
- I have never seen an elephant.
- We are looking for a person to help us in the home.
Sözü edilen şeyin, ait olduğu sınıfın/türün herhangi bir üyesi olması
- A screwdriver is a tool.
Bu kullanımda çoğul isim de mümkündür.
- Screwdrivers are tools.
Genel nesneler yerine belirginleştirilmiş nesneler kullanıl-ması durumunda çoğul isim kullanmak gerekir.
- Cars are parked at owners' risk. (Cars = Buraya parkedilen belirgin arabalar)
Tereddüte düşülmesi durumunda en iyisi çoğul isim kullanmaktır.
... de/başına
- 60 miles an hour
- Three times a week
- Ten pence a kilo
4.2. Bilinen fakat önceden belirginleştirilmemiş
Özel biri, fakat henüz belirginleştirilmemiş
- I have found a good job at last.
- She is a very old friend of mine.
- A Mr Nash called to speak to you.
(Mr Nash diye biri ...)
Bir tür/örnek
- We have a good climate.
- What a strange man he is !
- I have never heard such a thing !
Meslek
- I am a teacher by profession.
- To be a good MP, you must be a good speaker.
5. "The" - Kullanıldığı yerler
5.1. the + az önce/daha önce sözü geçmiş olan
- "I've got an orange and some apples. Who wants the orange ?"
- "You have the orange and I'll have the apples."
5.2. the + belirginleştirilmiş isim
- The dogs in our street are very noisy.
- The Englishmen we met at the party knew a little Turkish.
5.3. the + eserde sözü geçen kişi(ler)/nesne(ler)
- The Elephant and the Mouse
- The Longest Day
- The Mousetrap
5.4. the + tek olan şey
- They toured the world together.
- The earth goes round the sun.
- She lives in the United States now.
5.5. the + "superlative"
- the best/most recent/latest project
5.6. the + "ordinal" sayı
- the first/last/next race
5.7. the + hayali bir türün/sınıfın temsilcisi olan tekil isim
- The Panda is in danger of extinction.
- The computer has replaced the typewriter in the office.
5.8. the + sıfat = o sıfat ile nitelenen grubun tümü
- The young do not listen to the old.
(= Young people do not listen to old people.)
Tekil kişiler için "sıfat + person/man/.." kullanmak gerekir.
- a/the young person/man/woman/..
5.9. the + yer ismi = o yerin amacına uygun bir eyleme katılınmaması
- She went to the prison ( mahkum olarak değil)
- I would like to live near the sea.
5.10. the + yer = içinde bulunulan durumdan ötürü tanımlanabilen yer
Her insanın kendisine özgü bir çevresi olduğu ve o kişinin o çevreye ait herşeyi tanımlayabileceği düşünülürse, o çevreye yakın olan bir kimse (akraba, arkadaş, aynı şehirli gibi) açısından da o çevre tanımlanabilir özelliktedir.
- I must go to the bank
cümlesindeki "the bank", konuşanı tanıyan bir kimse açısından belirgin bir bankayı niteler.
- There is funny animal in the garden.
5.11. the + otel / tiyatro / sinema/.. ismi
- the Hilton
- the Akün
Ayrıca
-the theatre/cinema/opera/concert
5.12. the + çoğul yer ismi
- the Netherlands
- the Azores
- the United States
- the Alps
5.13. the + sayılabilir bir isim içeren yer isimleri
Canal the Sues/Panama Cana
Channel the English Channel
Desert the Sahara (Desert)
Gulf the Gulf, the Gulf of Mexico
Islands/Isles the British Isles, the Virgin Islands
Kingdom the United Kingdom
Mountain range the Rocky Mountains
Ocean the Indian Ocean
Republic the Republic of Turkey
River the (River) Nile
Sea the Mediterranean (Sea)
State(s) the Gulf States, the United States of America
Straits the Bering Straits
Union the Union of South Africa
Yer darlığından ötürü haritalarda "the" genelde kullanılmaz.
5.14. the + milliyet belirten sIfat
- the British
- the English
- the Spanish
Bazı milliyetlerden söz ederken, çoğul isim kullanılır.
- (the) Russians/Arabs/Turks/Scots/..
5.15. the + bilim ve teknoloji ile ilgili kelime
- I hate the telephone.
5.16. the + müzik aleti
- I'd like to learn the guitar.
Caz ve pop terminolojisinde genellikle "the" kullanılmaz.
5.17. the + gazete ismi
- the Times
Dergi isimleri "the" almaz.
- Times (Magazine), Scala
5.18. the + A of B (A ve B birer isim)
- the University of Oxford
5.19. the + gemi ismi
- The Queen Mary
5.20. the + space = bir alanda boş yer
- He tried to park his car but the space was not big enough.
"The" kullanılmazsa "space" kelimesi "uzay" anlamı taşır.
5.21. all the / the whole
a) all
the
all + my/your/. + isim
this/these
- all the time
- all my life
- all this confusion
all + çoğul isim ( "every" anlamında)
- All Indian tribes were killed off.
(Her bir ... .)
b) whole
the
my/your/.. + whole + isim
this
- the whole life
- my whole life
- this whole confusion
whole + çoğul isim ("complete", "entire" anlamında)
- Whole Indian tribes were killed killed off. (= kimse sağ kalmadı)
the
the whole of + my/your/. + tekil isim
this/that
- the whole of the time
- the whole of my life
- the whole of this confusion
6. "The" - Kullanılmadığı yerler
6.1. A + B (A ve B birer isim)
- Oxford University
- London Bridge
- Turkish Republic
- Atatürk Airport
Bu yer isimlerinde "the" kullanılmamasının bir diğer nedeni de birer bölge ya da kişi adı taşımalarıdır.
6.2. türü / sınıfı temsil eden çoğul / sayılamayan isim
- Pandas are in danger of extinction.
- Sugar is bad for you.
- Money can bring happiness.
6.3. yerin amacına yönelik eyleme katılma durumu
- He was sent to prison for 2 years ( mahkum olarak).
- He is a fisherman. He spends his time at sea.
6.4. "ordinal" sayı + yarışmada durum belirten isim / ödül
- She won first prize for her essay.
- The Irish contestant was in second place.
6.5. ünvan (+ kişinin soyadı)
- I want to see the Captain, but Captain Smith.
- Hello, Captain.
6.6. kıta, tekil ülke / şehir ismi
- Asia, Africa, South America, Great Britain, New York, Germany
6.7. tek dağ ve ada ismi
- Mount Everest
- Cyprus, Long Island
6.8. göl ismi
- Lake Erie
6.9. "preposition" + isim
- on time, for example, in turn, in harmony, at night.
Fakat
- in the morning/afternoon/evening
ve
in spring
- during + (the) + autumn
before summer
winter
6.10. yüklem + isim
Artık birer terim haline gelmiş bazı yapılarda "the" kullanılmamaktadır.
yüklem + sayılabilir isim
- to take place
yüklem + çoğul isim
- to make friends
- to shake hands
yüklem + sayılamayan isim
- to make progress
- to make love
6.11. by + isim (= ... ile yolculuk)
by + bus, coach, car, train, air, plane, bike, motorbike, sea / ship / boat, Tube / underground
on + foot, horseback

'S VE "OF"
1. 's yapısının kullanıldığı yerler
1.1. (a/the) + kişi / hayvan ismi + isim
- the manager's office
- Mr Evan's daughter
- the horse's tail
- a policeman's hat
1.2. (a/the) + organizasyon ismi + isim
- the Government's decision
- the company's success
Bu yapıyı "the A of B" kullanarak oluşturmak da mümkündür.
1.3. (a/the) + yer ismi + isim
- the city's new theatre
- Britain's system of government
- Turkey's largest dam
1.4. tekil isim + isim
- my sister's room
- Mr Carter's house
Çoğul isim + isim durumunda 's yerine sadece ' kullanılabilir.
- my sisters' room
- the Carters' house
1.5. zaman belirten isim + isim
- Tomorrow's meeting has been canceled.
- I've got a week's holiday.
three weeks' holiday.
Bu cümlede "three weeks' holiday" yerine "a holiday of three weeks", ya da "a three week holiday" demek te mümkün.
1.6. bir hayvan ismi + o hayvandan üretilen şey
- cow's milk
- lamb's wool
- a bird's egg
- goat's cheese
Bir ürün elde etmek için o hayvan öldürülmüş ise,
- calf-skin
- chicken soup
- a lamb chop
- fox fur
1.7. bir hayvan ismi + hayvanın vücudunun bir parçası
- a sheep's heart
- a frog's leg
1.8. kullanan kişi + kullanılan şey
- a girl's blouse
- a children's hospital
- a bird's nest
Kullanan kişinin eylem üzerinde bir denetimi yoksa aşağıdaki yapı da kullanılabilir.
- baby clothes
- a dog kennel
- a birdcage
2. "Of" yapısının kullanıldığı yerler
2.1. (a/the) + isim + nesne ismi
- the door of the room
- the beginning of the story
Bu yapıda 's kullanılabilirse de "A of B" yapısı daha iyidir.
2.2. (a/the) + isim + organizasyon ismi
- the decision of the Government
- the success of the company
Bu yapıyı 's ile oluşturmak da mümkündür.
2.3. (a/the) + isim + uzun tekil isim
- I met the wife of the man who lent us the money.
2.4. all, both, each, either, neither, none ile kullanılabilir.
a) all (=hepsi de)
the
all + (of) + my/your/.. + isim/this/that
(these/..)
- All (of) my friends like riding.
- I've all (of) the books.
- I've stopped believing all (of) that years ago.
İsmin belirleyici yapı (the, my, ..) taşımaması durumunda "of" kullanılmaz.
- All whisky is expensive
- All children can be naughty sometimes.
"you, us, them, .." kullanılması durumunda sadece "all of" yapısı kullanılabilir.
- All of them enjoy dancing.
- All of you are wrong.
- They want to see all of us.
"All" yerine "every" kullanılabilir. Ancak, "all of" yerine "every one of" gelir.
- He interviewed every one of us.
b) both (=ikisi de)
the
both + (of) my/your/ + isim/this/that
(these/..)
- Both (of) the cars broke down before the start.
both + (of) + these/those + (isim)
- Both (of) vases are antique.
both of + us/you/them
- Both of us were there.
both + isim
- Both children have been to Rome.
c) each (=herbiri de)
each + tekil isim
- He is getting better each day.
the
each + (of) my/your/ + isim/this/that
(these/..)
- Each of his daughters is a university graduate.
each of us/you/them
- The police will question each of them.
d) either (= ya ... ya da/ikisinden biri)
either + tekil isim
- Either day will do.
the
either + (of) my/your/ + isim/this/that
(these/..)
- Either of your friends is welcome.
either of + us/you/them
- Either of you could do it.
e) neither (= ne ... ne de)
neither + tekil isim
- Neither job will meet his requirements.
the
neither + (of) my/your/ + isim/this/that
(these/..)
- He said neither of the books was suitable.
neither of + us/you/them
- Neither of us knows the correct answer.
f) none (= hiçbiri de)
the
none + (of) my/your/ + isim/this/that
(these/..)
- None of the books was there.
none of us/you/them
- None of us knows the correct answer.
3. Of ... , cümle
- Of late, I haven't been feeling well.
Son zamanlarda, kendimi iyi hissetmiyorum.
- Of all the people applied, I was found suitable for the post.
(=Out of all the people who applied ...)
Tüm başvuranlar içinde, ben işe uygun bulundum.
4. of + nitelik / nicelik belirten kelime + isim
- It is of no use to try and solve it.
- This is of great importance.
Bu yapıda, aslında, Türkçe'ye aktarım esnasında yapılması gereken şey yapıdaki ismi, kendisinden önce gelen ve nitelik/nicelik belirten kelimeyi de gözönünde bulundurarak, sıfat haline getirmektir. Yani,
- It is of no use to ...
yapısı
- It is useless to .. ("of" kelimesini "to bear = ta??mak" ile eşdeğer tutarak)
şeklinde, ya da
- This is of great importance
cümlesi
- This is very important
şeklinde ele alınmalı ve sonra Türkçe'ye aktarılmalıdır.

109
0
0
Yorum Yaz